Is hardlopen gezond?

Afgelopen zondag stond ik aan de finishlijn van de Enschede Marathon. Niet als deelnemer maar als vertegenwoordiger van Trifora, dat dit prachtige evenement met trots sponsort. En hoewel het zonnetje scheen en de sfeer fantastisch was, keek ik met bewondering en verbazing naar de wijze waarop de lopers over de streep kwamen. Gesloopt. Kapot. Op. En als kers op de taart: regelmatig een ambulance die op topsnelheid langs me scheurde. Dus toen ik later op terras op de Oude Markt zat, bleef één vraag hangen: is hardlopen eigenlijk wel gezond?

Hardlopen: een kwestie van doseren

Laat ik vooropstellen: ik heb niets tegen hardlopen. Ik heb er zelfs het postuur voor, zeggen mensen weleens. Maar dat betekent niet dat ik het veel doe. Hardlopen, vooral in marathonvorm, is niet per se mijn heilige graal van gezondheid. Ja, het is een krachtige cardioactiviteit die je hart en longen flink aan het werk zet, helpt bij vetverbranding en stress vermindert. Maar de keerzijde is net zo echt: overbelasting, blessures, hormonale schommelingen en in het geval van een marathon… volledige uitputting.

Wat veel mensen onderschatten, is dat hardlopen – en zeker het trainen voor een marathon – niet zomaar even een sportieve uitspatting is. Het is een serieus fysiek project. Je lichaam moet zich maandenlang aanpassen aan intensieve, langdurige belasting. Doe je dat zonder opbouw of begeleiding? Dan kom je, net als de mensen die ik afgelopen zondag zag, letterlijk uitgeput over de streep. Of je haalt die streep simpelweg niet.

Is een marathon gezond?

Op zichzelf is een marathon niet ongezond. Maar het lichaam dwingen tot iets waarvoor het niet goed is voorbereid, is dat wél. Het grote probleem zit hem vaak niet in het lopen zelf, maar in de manier waarop we het aanpakken. Te snel, te vaak, zonder goede rust, voeding of trainingsschema. Dat is geen sport meer, dat is afzien voor de eer.

Wetenschappelijke studies tonen aan dat goed getrainde marathonlopers zich prima herstellen van een race, maar ook dat hun immuunsysteem na een marathon tijdelijk verzwakt is, hun spierschade hoog is en dat de kans op hartritmestoornissen bij intensieve duurlopers groter is dan bij recreatieve sporters. Dus ja, een marathon kan gezond zijn – maar alleen als je lijf én kop er klaar voor zijn.

Buiten rennen of op de loopband?

Voor de mensen die zich afvragen of hardlopen op een loopband net zo effectief is als buiten lopen: dat hangt ervan af. Buiten lopen geeft je te maken met wind, temperatuurverschillen en oneffen terrein, wat het zwaarder kan maken en je coördinatie traint. Op een loopband heb je die natuurlijke weerstand niet, maar kun je wel gecontroleerd trainen, zonder verkeerslichten, scheve stoepen of regenbuien. Voor wie wil afvallen, conditie opbouwen of herstellen van een blessure, is de loopband dus helemaal zo slecht nog niet. En laten we eerlijk zijn: als het buiten 5 graden en nat is, is de kans een stuk groter dat je in de Trifora cardiozone stapt dan dat je je hardloopschoenen aanbindt voor een rondje buiten.

Hoe begin je dan wél gezond met hardlopen?

Als je wilt beginnen met hardlopen, start dan klein. En ik bedoel écht klein. Wandelen met korte stukjes joggen, bijvoorbeeld. Laat je ego thuis. Begin met twee keer per week en geef je lichaam de kans om te wennen. Doe het niet omdat je over drie maanden een halve marathon wilt lopen, maar omdat je je fit wilt voelen. Laat je eventueel begeleiden. In onze app kun je niet alleen je trainingen bijhouden, maar ook je voortgang en je herstel. En als je liever binnen sport, hebben we loopbanden, crosstrainers en fietsen die je conditie net zo goed verbeteren.

Vergeet ook je voeding niet. Hardlopen op een lege maag of met een te lage eiwitinname is vragen om blessures. En slaap? Slaap is je geheime wapen. Zeker voor hardlopers die willen opbouwen of herstellen. De meeste winst maak je namelijk niet op de weg, maar in bed en aan tafel.

Je hoeft geen hardloper te zijn om fit te zijn

En dat brengt me terug bij mezelf. Ik lijk misschien een dunne duursporter, maar ik weet inmiddels waar mijn grenzen liggen. Ik train liever slimmer dan harder. En als ik weer zin heb om een rondje te lopen, doe ik dat – maar niet omdat ik iets te bewijzen heb aan mijn ego of Apple Watch. Hardlopen kan absoluut gezond zijn. Maar dan wel met beleid. En met een plan. Niet met oogkleppen op richting die magische 42,195 kilometer.

Dus aan iedereen die nu Googelt op “snel zomerfit worden” of “hoe begin ik met hardlopen”: begin rustig. Vraag hulp. Luister naar je lichaam. En kom vooral even bij ons langs als je het goed wilt aanpakken.

Succes!