Ik heb er niet zo heel veel. Guilty pleasures. Maar chips is er één. Vroeger was dat ook friet, maar dat heb ik mezelf vrij snel afgeleerd. Chips is gebleven. En eerlijk is eerlijk: ik kan daar op z’n tijd echt van genieten. Tegelijkertijd hoor je natuurlijk van alles. Dat gefrituurd eten slecht is. Dat je lichaam er niks mee kan. Dat het eerst wordt opgeslagen als lichaamsvet voor je het kan verwerken. En ik merkte dat ik dat zelf ook altijd roep… zonder dat ik ooit echt had uitgezocht hoe dat nou precies zit.
Dus laten we daar eens induiken. Wat gebeurt er nou eigenlijk in je lichaam als je iets gefrituurd eet?
Wat doet frituren met voeding?
Op het moment dat je een product frituurt, gebeurt er iets fundamenteel anders dan bij koken, bakken of grillen. Je dompelt een product onder in heet vet, vaak rond de 170 tot 180 graden. Dat zorgt ervoor dat vocht uit het product verdampt en dat er tegelijkertijd vet wordt opgenomen. Dat is meteen de eerste belangrijke. Gefrituurde producten bevatten simpelweg meer vet. Niet omdat er van nature al zoveel vet in zat, maar omdat het tijdens het frituren wordt opgenomen. Dat maakt ook dat de energiedichtheid van het product stijgt. Oftewel: meer calorieën per hap. En dat is precies waarom gefrituurd eten zo makkelijk kan leiden tot een calorie-overschot zonder dat je het echt doorhebt.
Hoe verwerkt je lichaam gefrituurd eten?
Je lichaam kan vet prima verwerken. Dat is een misverstand dat ik zelf ook jarenlang heb gehad. Vet wordt niet “niet afgebroken”. Het wordt wel degelijk verteerd, alleen op een andere manier dan koolhydraten en eiwitten.
Vet blijft langer in je maag. De spijsvertering duurt dus langer. Dat heeft twee effecten. Enerzijds kan het je langer een vol gevoel geven, maar anderzijds kan het je spijsvertering vertragen en zwaarder laten aanvoelen. Dat herken je misschien wel na een avond snacken. Daarnaast vraagt vet meer van je spijsverteringssysteem. Je lever en gal spelen een belangrijke rol bij het afbreken van vetten. Als je regelmatig veel gefrituurd eet, belast je dat systeem dus meer.
Wat ook meespeelt, is dat veel frituurvetten rijk zijn aan verzadigde vetten of zelfs transvetten. Die hebben op de lange termijn invloed op je cholesterol en daarmee op je algehele gezondheid.
Wordt gefrituurd eten sneller opgeslagen als vet?
Niet direct. En dit is een belangrijke nuance. Je lichaam slaat geen “frituurvet” als lichaamsvet op omdat het frituurvet is. Je lichaam slaat energie op als vet wanneer je meer calorieën binnenkrijgt dan je verbruikt. Of die calorieën nou uit gefrituurde snacks komen of uit gezonde voeding, dat principe blijft hetzelfde. Alleen zit het verschil in hoe makkelijk je in dat overschot komt.
Gefrituurd eten is vaak calorierijk, minder verzadigend dan je denkt en wordt vaak gegeten in momenten waarop je minder bewust bezig bent met voeding. Denk aan ’s avonds op de bank. Of na een lange dag werken. Of na het sporten omdat je denkt dat je het “verdiend” hebt. En daar gaat het vaak mis.
Wat betekent dit voor afvallen en fitter worden?
Als je wilt afvallen, draait alles om balans. Dat zeg ik ook vaak tegen leden in de club. Niet alleen maar kip, rijst en broccoli, maar ook ruimte voor dingen waar je van geniet. Gefrituurd eten past daar best in. Maar het vraagt wel bewustzijn. Omdat het zo energiedicht is, kan één snackmoment al een groot deel van je dagelijkse caloriebehoefte vullen zonder dat je echt verzadigd bent. Dat maakt het lastiger om in een calorietekort te blijven.
Wat we bij Trifora vaak zien, is dat mensen denken dat ze “best goed bezig zijn”, maar dat er ergens in de week een paar van dit soort momenten zitten die ongemerkt het verschil maken. In de wordt dat vaak ineens inzichtelijk.
Verborgen gefrituurd eten
Wat veel mensen niet doorhebben, is dat er ook producten zijn die al gefrituurd zijn voordat jij ze in de oven of airfryer stopt. Denk aan ovenfriet, kroketten, bitterballen, kipnuggets en veel snacks uit de supermarkt. Die zijn vaak al voorgebakken in olie. De airfryer maakt het dan niet vetvrij, maar alleen minder vet dan opnieuw frituren.
Ook sommige kant-en-klare maaltijden of snacks uit het koelschap kunnen verborgen gefrituurde componenten bevatten. Dat maakt het lastig om goed in te schatten wat je nou echt binnenkrijgt. Dat betekent niet dat je ze nooit moet eten. Maar wel dat je weet wat je eet.
Frituren en vitaliteit
Als we het breder trekken naar vitaliteit, dan gaat het niet alleen om calorieën. Het gaat ook om hoe je je voelt. Gefrituurd eten kan zwaarder op de maag liggen, invloed hebben op je energieniveau en op de lange termijn op je gezondheid. Zeker als het een structureel onderdeel van je voedingspatroon wordt.
Maar bakje chips in het weekend? Daar ga je niet ongezonder van worden. Sterker nog, als het je helpt om je dieet vol te houden omdat je ook ruimte hebt voor dingen die je lekker vindt, dan draagt het juist bij aan een duurzame leefstijl. En dat is uiteindelijk waar het om draait.
De realiteit in de club
Ik zie het dagelijks. Mensen die alles “perfect” willen doen en daardoor juist vastlopen. En mensen die denken dat het allemaal geen zin heeft omdat ze af en toe iets lekkers eten. De waarheid zit er precies tussenin. Als jij structureel goed eet, traint, beweegt en herstelt, dan kan een moment van chips, friet of een snack er prima bij. Maar als die momenten de overhand krijgen, dan ga je dat merken in je energie, je progressie en uiteindelijk in je resultaat.
Daarom kijken we bij Trifora altijd naar het totaalplaatje. Niet alleen voeding, maar ook beweging, gedrag en herstel. Want daar zit de echte winst. En die chips van afgelopen weekend? Daar heb ik van genoten! Met volle overtuiging. En vandaag sta ik weer in de sportschool. Gewoon volgens plan.
Succes!